Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου
Γράφτηκε από 4 έτη πριν / Ιατρικα θεματα

Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου  (Ι.Φ.Ν.Ε.)

Η νόσος Crohn(NC) και η ελκώδης κολίτις (ΕΚ) αποτελούν τις ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου. Είναι χρόνια, συγγενή αλλά ξεχωριστά νοσήματα για τα οποία δεν υπάρχει ακόμα οριστική θεραπεία. Παρά τη διαρκή και εντατική έρευνα η αιτία παραμένει άγνωστη.

Οι περισσότερες απόψεις συγκλίνουν στο ότι τα νοσήματα αυτά εκδηλώνονται όταν υπάρχει ο κατάλληλος συνδυασμός γενετικής προδιάθεσης και επίδρασης βλαπτικών περιβαλλοντολογικών παραγόντων χωρίς να ξέρουμε επακριβώς όμως τα υπεύθυνα γονίδια και τα εξωτερικά ερεθίσματα. Αυτό που σήμερα φαίνεται να καταλήγουμε είναι ότι διαταράσσεται στην ΙΦΝΕ η ομαλή συμβίωση ανάμεσα στο πεπτικό σύστημα και τη φυσιολογική εντερική χλωρίδα. Τα ο ανοσολογικό σύστημα του εντερικού τοιχώματος σταματά να αναγνωρίζει τα μικρόβια του εντερικού αυλού ως μη παθογόνα και διεγείρεται με αποτέλεσμα τη φλεγμονή και την καταστροφή της φυσιολογικής δομής του βλεννογόνου.

Η συχνότητα διαφέρει από χώρα σε χώρα με τις Δυτικές κοινωνίες να παρουσιάζουν αυξημένα ποσοστά. Ανά 100000 ανθρώπων ο αριθμός ατόμων με ΕΚ είναι 1000-300 ενώ με ΝC περίπου 100. Ποσοστό 20-25% των ασθενών έχουν ένα συγγενή πάσχοντα από τη νόσο.

Η ΝC εκδηλώνεται με συμπτώματα όπως:

  • κοιλιακό άλγος λίγες ώρες μετά το φαγητό
  • ανορεξία και απώλεια βάρους
  • υδαρείς κενώσεις με ή χωρίς πρόσμιξη αίματος και βλέννας
  • ανεξήγητο πυρετό ή δέκατα
  • έξω-εντερικά συμπτώματα όπως αφθώδη έλκη στόματος, συρίγγια ή ραγάδες περιπρωκτικής χώρας, αρθραλγία, αναιμία, ερύθημα δέρματος, ιριδοκυκλίτιδα κ.ά.

Η ΕΚ εκδηλώνεται με συμπτώματα όπως:

  • υδαρείς αιμορραγικές κενώσεις με ή χωρίς βλέννα
  • κοιλιακό άλγος με τεινεσμό
  • έξω-εντερικά συμπτώματα

Η ΝC προσβάλλει οποιοδήποτε τμήμα του πεπτικού σωλήνα από το στόμα έως το ορθό ενώ η ΕΚ μόνο το παχύ έντερο. Η πιο σοβαρή επιπλοκή της ΕΚ είναι το τοξικό μεγάκολο (5%) και οφείλεται σε επέκταση της φλεγμονής σε όλο το τοίχωμα του εντέρου, αποτελώντας ένδειξη κολεκτομής. Από τις μακροπρόθεσμες η σοβαρότερη είναι ο καρκίνος που εξαρτάται από τη διάρκεια της νόσου και κυμαίνεται από 2% στα 10 χρόνια έως 8% στα 20 χρόνια και 18% στα 30 χρόνια από τη διάγνωση. Στη NC συχνότερα είναι τα αποστήματα, τα συρίγγια, οι στενώσεις του εντέρου κ.ά. Η συχνότητα καρκίνου του παχέος εντέρου είναι 3% στα χρόνια. Συνεπώς οι ασθενείς πρέπει να είναι σε τακτική επιτήρηση με κολοσκόπηση και βιοψίες.

Υπάρχουν αρκετές κατηγορίες φαρμάκων για τις ΙΦΝΕ. Οι θεραπευτικές επιλογές θα πρέπει να τροποποιούνται ανάλογα με την κατάσταση και τα ειδικά χαρακτηριστικά κάθε περίστασης. Γενικά υπάρχουν 2 στάδια θεραπείας. Πρώτα η θεραπεία εφόδου, με σκοπό να τερματίσει την έξαρση της νόσου και να οδηγήσει τον ασθενή ε ύφεση με ελαχιστοποίηση των συμπτωμάτων και παρουσία φυσιολογικού βλεννογόνου στην ενδοσκόπηση ή τις ακτινολογικές εξετάσεις. Ακολουθεί η θεραπεία συντήρησης με στόχο να προλάβει νέα έξαρση της νόσου. Είναι μακροχρόνια και πιθανώς εφ`όρου ζωής.

Η φαρμακευτική αγωγή της ΙΦΝΕ ακολούθησε πολλά στάδια τα τελευταία πενήντα χρόνια. Ξεκινώντας με τη σουλφασαλαζίνη (1942) περάσαμε στα κορτικοειδή, την αζαθειοπρίνη, την 6-μερκαπτοπουρίνη, τη μεθοτρεξάτη και την τελευταία δεκαετία τους βιολογικούς παράγοντες που περιλαμβάνουν αντισώματα έναντι του παράγοντα νέκρωσης των όγκων(anti-TNF). Η επικρατούσα άποψη σήμερα είναι ότι τα παραδοσιακά και ανοσοκατασταλτικά φάρμακα έχουν βασική θέση στη θεραπεία, η κορτιζόνη θα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο για την επίτευξη ύφεσης λαι οι βιολογικοί παράγοντες να χρησιμοποιούνται μετά από σαφείς ενδείξεις. Το πλαίσιο συγχορήγησης ανοσοκατασταλτικών μαζί με βιολογικές θεραπείες βρίσκεται υπό αξιολόγηση και γενικά προτιμάται.

Σχόλια